De Ardennen als klaslokaal

Gepubliceerd op 21 september 2026 om 21:07

Tweedejaars op veldwerk in Wallonië

Als start van het schooljaar verruilden onze tweedejaars studenten het klaslokaal voor Wallonië. Studenten van Aarde & Klimaat en Geografie & Datavisualisatie verbleven tegelijkertijd in de Ardennen, maar gingen ieder vanuit hun eigen opleiding en vakgebied op onderzoek uit. Van gesteenten en fossielen tot klimaatadaptatie, mobiliteit en stedelijke ontwikkeling: vier dagen lang stond leren door kijken, onderzoeken en ervaren centraal.

 

Geografie & Datavisualisatie: van data naar de werkelijkheid

De studenten van Geografie & Datavisualisatie onderzochten onder begeleiding van Tara Visser en Rachel Lauwerijssen Wallonië vanuit een ander perspectief. Vooraf hadden zij met behulp van data en literatuur verschillende stedelijke vraagstukken onderzocht. In het veld konden zij hun vermoedens toetsen: zien we in de werkelijkheid inderdaad wat de data ons doet vermoeden? Of moeten we onze conclusies bijstellen?

Daarbij keken zij onder andere naar klimaatadaptatie, overstromingsrisico, wonen en mobiliteit.

In Luik verzorgden de studenten wandeltochten voor elkaar door verschillende wijken, waarbij ze hun bevindingen over groen, mobiliteit en wonen presenteerden. Ook brachten zij een bezoek aan de Université de Liège, waar Roland Billen en zijn team hen kennis lieten maken met hun onderzoek.

In Mons ging het letterlijk de hoogte in. Vanaf de beltoren bekeken de studenten de verschillende wijken en werd zichtbaar hoe de stad door de tijd heen is opgebouwd uit verschillende lagen en schillen.

In Charleroi stond juist de industriële geschiedenis centraal. Bij de voormalige kolenmijn Le Bois du Cazier kregen de studenten een rondleiding over de mijn, de mensen die er werkten en de betekenis van de industrie voor de regio. Ook zagen zij welke economische en stedelijke gevolgen het verdwijnen van die industrie heeft gehad.

 

Aarde & Klimaat: het landschap leren lezen

Voor de studenten van Aarde & Klimaat stond de geologische geschiedenis van de Ardennen centraal. Tijdens het veldwerk onderzochten zij samen met Lea de Vries en Jeroen Bakker gesteenten en fossielen en leerden ze vooral om zorgvuldig naar het landschap te kijken. Wat zie je daadwerkelijk? Wat vertelt een gesteentelaag over wat hier miljoenen jaren geleden gebeurde? En welke verklaring kun je op basis van je waarnemingen formuleren?

Daarmee draaide het veldwerk niet alleen om geologische kennis, maar ook om onderzoeksvaardigheden. Studenten legden hun waarnemingen vast, formuleerden hypotheses en toetsten die steeds opnieuw aan wat ze in het veld tegenkwamen. Na afloop brengen zij hun gegevens samen in een onderbouwd verhaal over het ontstaan van de Ardennen.

Deze veldwerkweek was bovendien een belangrijke stap voor de opleiding. Geologie krijgt een stevigere plek als basis binnen Aarde & Klimaat. Voor veel studenten sloot het veldwerk precies aan bij de reden waarom zij voor de opleiding hebben gekozen: zelf naar buiten gaan en het landschap onderzoeken.

Deze excursie kwam natuurlijk niet vanzelf tot stand. Mede dankzij de voorbereiding en inzet van Isabella van Heijningen, Daphne Lagendijk en Daan Beelen konden studenten op verschillende locaties in Wallonië aan de slag. Hun bijdrage hielp om van de Ardennen vier dagen lang een bijzonder leerlandschap te maken.

 

Leren kijken, onderzoeken en verbanden leggen

Hoewel beide groepen met andere onderwerpen en onderzoeksvragen aan de slag gingen, hadden de veldwerkweken één belangrijk uitgangspunt gemeen: de omgeving zelf werd onderdeel van het onderzoek.

Data, kaarten, theorie en literatuur vertellen een deel van het verhaal. Door zelf een gesteentelaag te onderzoeken, door een wijk te lopen of een stad van bovenaf te bekijken, ontstaat een ander begrip van wat er speelt. Studenten leren hun eerste aannames kritisch te bekijken, nieuwe verbanden te leggen en hun conclusies te onderbouwen met wat ze daadwerkelijk waarnemen.

En misschien is er ook een klein nadeel aan zo'n geslaagde veldwerkweek: gewoon op vakantie gaan wordt hierna lastig. Vanaf nu is iedere reis toch een beetje een excursie.

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.